پوست بزرگ‌ترین ارگان بدن است و نقش فوق‌العاده مهمی در حفظ سلامت شما ایفا می‌کند. در بیماری دیابت به دلایل مختلف، پوست خشک‌تر و آسیب پذیرتر می‌شود و برای حفظ سلامت آن نیاز به مراقبت‌های اضافی است. در این مقاله می‌خواهیم نگاهی به مهم‌ترین چالش‌های دیابتی‌ها برای حفظ سلامت پوست بیندازیم.

از پوست‌ خود مراقبت کنید

  • اولین و مهم‌ترین کاری که باید انجام دهید، مدیریت قند خون و تحت کنترل گرفتن دیابت است
  • دیابت باعث تسریع خشک شدن پوست در اثر افزایش سن می‌شود.
  • هر روز از محصولات مرطوب کننده یا آبرسان استفاده کنید تا پوست‌تان خشک نشود و ترک نزند.
  • پوست سالم به عنوان سدی در برابر عفونت‌ها عمل می‌کند.
  • دیابت می‌تواند باعث خشکی دهان، چشم و بینی شما نیز بشود.
  • برای خشکی دهان، چشم و بینی نیز راه‌های درمانی وجود دارد.

دیابت و سلامت پوست

پوست به عنوان یک سد دفاعی از سلول‌ها و بافت‌های آسیب پذیر داخلی در برابر خشکی و عوامل آسیب‌زا محافظت می‌کند. غدد پوستی، چربی و عرق تولید می‌کنند و این سد دفاعی را سرپا نگه می‌دارند.

فعالیت غدد پوستی را سیستم عصبی پوست تنظیم می‌کند و اگر اعصاب شما آسیب ببینند، پوست نیز فعالیت خود را به خوبی انجام نمی‌دهد. با افزایش سن، هم فعالیت اعصاب و هم فعالیت غدد پوستی کم شده و پوست به سمت خشک شدن می‌رود. دیابت می‌تواند این روند را سرعت بخشد.

نوروپاتی یا آسیب دیدن اعصاب یکی از عوارض شایع در صورت عدم مدیریت دیابت است. این عارضه سبب می‌شود که اعصاب پوست در انجام وظیفه‌ی خود ناتوان شوند و به این ترتیب غدد پوستی هم کارشان را به خوبی انجام ندهند. با کاهش چربی و تعریق، سد دفاعی پوست دربرابر از دست رفتن رطوبت مختل می‌شود. عاقبت این رویدادها می‌شود خشکی و ترک‌های پوستی.

اما داستان در اینجا تمام نمی‌شود. ترک‌ها و خشکی پوست باعث می‌شوند که پوست بیشتر و بیشتر رطوبت از دست بدهد. در واقع چرخه‌ی معیوبی ایجاد شده و خشکی پوست وخیم‌تر می‌شود. جدا از جلوه‌ی ظاهری نازیبا، پوستِ خشک شدیداً مستعد عفونت‌ها بوده و می‌تواند موجب آزار و اذیت شما شود.

پوست خشک

خشکی پوست دیابتی

خشکی پوست در سر انگشتان یک فرد دیابتی – مواجه دیابت و سلامت پوست با یکدیگر معمولاً بر سر خشکی پوست است

علاوه بر نوروپاتی یا آسیب عصبی که بالا توضیح دادیم، دیابت می‌تواند از طرق دیگری بر پوست تاثیر گذاشته و باعث خشکی شدید پوست شود:

  • غلظت بالای قند خون باعث می‌شود که آب و رطوبت بافت‌های بدن از جمله پوست کاهش یابد.
  • دیابت کنترل نشده می‌تواند به عروق محیطی بدن آسیب بزند. به این ترتیب خونرسانی به برخی اندام‌ها (به ویژه پاها) کاهش می‌یابد. کاهش خونرسانی باعث کاهش رطوبت و غذا رسانی به بافت‌ها می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر، مقاله‌ی  شناخت پوست خشک، را مطالعه فرمایید.

پیشگیری از خشکی پوست

وقتی پوست خشک داشته باشید، شست‌وشوی زیاد، آب بیش از حد داغ، قرار گرفتن در معرض خورشید و عدم استفاده از مرطوب کننده‌ها می‌تواند باعث بدتر شدن مشکل شود. برای بهبود شرایط خشکی پوست می‌توانید …

  • به جای آب داغ، از آب ولرم برای شستن دست و استحمام استفاده کنید.
  • زمان استحمام را کوتاه کنید. حمام‌های طولانی باعث از شسته شدن چربی‌های طبیعی سطح پوست می‌شوند.
  • از شوینده‌هایی با pH متعادل یا صابون‌های حاوی نرم‌کننده (مثل صابون‌های برند داو) استفاده کنید. همچنین از مصرف بیش از حد صابون (مایع یا جامد) پرهیز کنید.
  • در دو زمان باید با از یک مرطوب کننده قوی برای پوست بدنتان استفاده کنید: یکی بعد پیش از خواب و دیگری بعد از قرار گرفتن در معرض آب (حمام، استخر و …)

در مقاله مراقبت‌های پوستی دیابت، روش‌های مراقبت به طور مفصل و کامل برای شما عزیزان شرح داده شده است .

انتخاب مرطوب کننده مناسب

اول از همه یادتان باشد که یک مرطوب کننده یا آبرسان خوب لزوماً گران قیمت نیست. کرم‌های وازلین و سوربولین (sorbolene) ارزان‌ترین محصولات مرطوب کننده و احتمالاً قوی‌ترین آن‌ها هستند. این محصولات برپایه چربی هستند و از مواد روغنی تشکیل شده‌اند. آن‌ها روی پوست شما یک لایه محافظتی تشکیل داده و از تبخیر شدن آب جلوگیری می‌کنند.

پوست پای شما بیشتر از سایر مناطق بدن در خطر آسیب دیدن قرار دارد. حفظ سلامت پوست پایتان را جدی بگیرید و در مورد پای دیابتی (یکی از عوارض دیابت ) مطالعه کنید.

ریرا در حال حاضر نمی‌تواند محصول یا برند خاصی را به شما معرفی کند. تا زمانی که تحقیقات ما کامل شود، توصیه می‌کنیم از پزشک داروساز یا دکترتان مشورت بگیرید. همچنین در صورتی که تجربه‌ای در این مورد دارید، حتماً با ما و خوانندگان ریرا به اشتراک بگذارید.

خشکی دهان، بینی و چشم

خشکی و دیابت

اعصاب مسئول کنترل غدد ترشحی موجود در غشای مخاطی شما نیز هستند. غشاهای مخاطی نوعی بافت پوششی هستند که دستگاه گوارش، دستگاه تنفسی، چشم و سایر مناطق داخلی بدن را می‌پوشانند. غشای مخاطی نیز همانند پوست از مجاری درونی بدن در برابر عوامل بیماری‌زا محافظت می‌کند و ترشحات آن حاوی موسین (ماده‌ی چسبنده و مرطوب کننده) و سایر مواد ضدمیکروبی است.

در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول‌های بتا پانکرانس حمله‌ور می‌شوند. علاوه بر این سلول‌ها، بافت‌های دیگری از بدن نیز مورد هجوم قرار می‌گیرند، از جمله غشای مخاطی، و مشکلات دیگری در بدن ایجاد می‌شود. پس وقتی در مورد دیابت صحبت می‌کنیم، سلامت غشاهای مخاطی و سلامت پوست تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

راه‌های مدیریت و درمان

  • خشکی چشم: عصرها از قطره اشک مصنوعی یا کرم‌های مرطوب کننده چشم استفاده کنید
  • خشکی داخل بینی: می‌توانید از اسپری بینی که با سرم شست‌وشو پر شده باشد استفاده کنید.
  • خشکی دهان: برای مدیریت این عارضه می‌توانید از بزاق مصنوعی استفاده کنید که در داروخانه‌ها موجود است. قرقره کردن آب و جویدن آدامس‌های بدون قند نیز راهکارهای مفیدی هستند. آدامس‌های بدون قند معمولاً حاوی شیرین کننده‌هایی هستند که در بدن ما جذب نمی‌شوند. البته این شیرین کننده‌ها در روده بزرگ تخمیر می‌شوند و استفاده بیش از حد از این آدامس‌ها می‌تواند باعث نفخ، گاز و اسهال شود.
یادتان باشد که بافت پوششی دهان، بینی و به ویژه چشم بسیار حساس هستند و اگر برای مدتی طولانی خشک بمانند، آسیب دیده و ممکن است عواقب جبران ناپذیری به همراه داشته باشد.

منابع و مطالعه بیشتر:

ما در مجله ریرا، با هدف بهبود سلامت پوست و مو‌ شما پاسخگوی سوالات در بخش دیدگاه‌ها هستیم. همچنین برای ما از تجربیات ارزشمند خود بنویسید تا به هموطنان خود که از مشکلات مشابه رنج می‌برند کمک کرده باشید.